Get Adobe Flash player
Untitled Document

دزیكەرێت هەیڤا رەمەزانێ -1- / ماموستا فاضل محمد ئاكرەی

*ڤێرێ كليك بكه‌ بو داونلوودكرنێ

ل گه‌ل پێغه‌مبه‌رى‮ ‬سلاڤ لێ بن ‬د هه‌يڤا ره‌مه‌زانێ دا

فه‌رمان ل موسلمانان هاتيه‌كرن كو د هه‌مي كريارێن خوه‌ دا پێغه‌مبه‌ري -سلاڤ لێ بن- بكه‌ينه‌ چاڤلێكه‌ر (قدوه‌)، خودێ دبێژت: ((لقَدْ كَانَ لكُمْ فِي رَسُولِ الله أُسْوه‌ٌ حَسَنَه‌ٌ لِّمَن كَانَ يرْجُو الله والْيوْمَ الا‌خِرَ وذَكَرَ الله كثيراً)) و سه‌حابيێن پێغه‌مبه‌ري سلاڤ لێ بن، سه‌روبه‌رێ ژينا پێغه‌مبه‌ري -سلاڤ لێ بن- ب هه‌مي ڤه‌ بۆ مه‌ ڤه‌گێڕايه‌، دا كو يێ ئه‌و نه‌ديت بيت ونه‌گه‌هشتبيته‌ زه‌مانێ وي، وه‌سا وي بنياسيت هه‌ر وه‌كي ئه‌و ديتي، ئه‌ڤجا وه‌رن سه‌حكه‌ينه‌ پێغه‌مبه‌ري -سلاڤ لێ بن- كانێ ل هه‌يڤا ره‌مه‌زانێ يێ چاوا بوو؟ و چ دكر؟ دا ئه‌م ژي چاڤ ل وي بكه‌ين.

به‌ري ره‌مه‌زان بێت و هێشتا هه‌يڤا شه‌عبانێ، پێغه‌مبه‌ري -سلاڤ لێ بن- خوه‌ به‌رهه‌ڤكرن بۆ ڕۆژيێن ره‌مه‌زانێ گه‌له‌ك ڕۆژيێن سونه‌ت دگرتن، عائيشا دبێژت: من نه‌ديت پێغه‌مبه‌ري -سلاڤ لێ بن- هه‌يڤه‌كێ هندي شه‌عبانێ ڕۆژي گرت بن، وي شه‌عبان هه‌مي دگرت، كێم نه‌بيت.

به‌ري ره‌مه‌زان بێت، وي و سه‌حابيان ژ لايێ نه‌فسي ڤه‌ خوه‌ بۆ ڤێ هه‌يڤێ به‌رهه‌ڤ دكر، چونكي تشته‌كێ ئاشكرايه‌ ده‌مێ تشته‌ك يان كه‌سه‌ك دئێته‌ نك مرۆڤي و به‌ري ئه‌و بێت مرۆڤ قه‌در و بهايێ وي بزانيت، دێ پتر ب شه‌وق و قه‌درگرتن ڤه‌ پێشوازيێ لێ كه‌ن، پێغه‌مبه‌ري -سلاڤ لێ بن- مزگيني ل دۆر هه‌يڤا ره‌مه‌زانێ ددانه‌ سه‌حابيێن خوه‌ و ژ وانا: ((إذا كان أول ليله‌ من شهر رمضان صفدت الشياطين ومرده‌ الجن وغلقت أبواب النار فلم يفتح منها باب وفتحت أبواب الجنه‌ فلم يغلق منها باب وينادي مناد يا باغي الخير أقبل ويا باغي الشر أقصر ولله عتقا‌و من النار وژلك كل ليله‌)) ((ترمذي ڤه‌گوهاستيه‌)).

تمامەتی یا بابەتی

ره‌مه‌زان و زه‌عێكرنا ده‌مى

مرۆڤێ موسلمان ده‌مێ دگه‌هته‌ هه‌يڤا ره‌مه‌زانێ كه‌يفه‌كا زێده‌ بۆ وي چێ دبيت، چونكي ئه‌و دزانيت ئه‌ڤ هه‌يڤه‌ باشترين مه‌وسمه‌ بۆ وي كو ئه‌و هه‌ر گاڤه‌كا تێدا هه‌ي ژ شه‌ڤێ يان ڕۆژێ بۆ خۆ ئستغلال بكه‌ت دا خێرێن خۆ زێده‌ بكه‌ت، و پتر خۆ نێزيكي خودێ بكه‌ت، و ئستغلالا ده‌مي و نه‌زه‌عێكرنا وي ل هه‌مي هه‌يڤێن سالێ، پێتڤيه‌كا شه‌رعيه‌، و پێغه‌مبه‌ر -سلاڤ لێ بن- د گۆتنه‌كا خۆ دا بۆ مه‌ ئاشكه‌را دكه‌ت كو هه‌ر مرۆڤه‌كێ هه‌بيت ڕۆژا قيامه‌تێ پيێن وي ژ مه‌حشه‌رێ نالڤن، و ئه‌و نائێته‌ برن نه‌ بۆ به‌حه‌شتێ و نه‌ بۆ جه‌هنه‌مێ حه‌تا چه‌ند پرسياره‌ك ژێ بێنه‌ كرن، و ئێك ژ وان پرسياران پرسيارا عه‌مرێ وي يه‌، كانێ وي ئه‌و ب چ ڤه‌ بۆرانديه‌، يه‌عني: پرسيارا وي ده‌مي دێ ژێ ئێته‌كرن يێ بۆ وي د ژينا وي دا هاتيه‌ دان، كانێ وي ئه‌و ب چ ڤه‌ بۆرانديه‌.. و ئه‌گه‌ر به‌رسڤا وي ئه‌و نه‌بيت يا سه‌رفه‌رازي پێ دئێته‌ ڕێكا وي، ئه‌و دێ شه‌رمزار بيت.

تمامەتی یا بابەتی

حالێ سەلەفا ل هەیڤا رەمەزانێ / ماموستا ديلمان محمد ميرانى

*ڤێرێ كليك بكه‌ بو داونلوودكرنێ

بۆچي ڕۆژي؟

بێ گومان هه‌ر عيباده‌ته‌كێ خودێ ل سه‌ر مه‌ فه‌رز كربيت، حيكمه‌ته‌ك تێدا هه‌يه‌، چ ئه‌م پێ دزانا بين يان نه‌، و ئه‌و حيكمه‌ت مه‌سلحه‌ته‌كا مرۆڤي يا دونيايێ يان يا ئاخره‌تێ ب جه دئينت، و هه‌ر جاره‌كا ئه‌م شياين حيكمه‌تا وي عيباده‌تي بزانين هينگێ‌ ئه‌و عيباده‌ت، وه‌كي زانايێن ئوسۆلێ دبێژن، دێ عيباده‌ته‌كێ (موعه‌له‌ل) بيت، يه‌عني: علله‌تا وي دێ يا ئاشكه‌را بيت، و ئه‌گه‌ر ئه‌م ب عه‌قل و تێگه‌هشتنا خۆ نه‌شياين حيكمه‌تا وي عيباده‌تي ده‌ستنيشان بكه‌ين، هينگێ‌ ئه‌و عيباده‌ت يێ (موعه‌له‌ل) نابيت، و حيكمه‌ت ژێ دێ (ته‌عه‌ببود) بيت و هند! به‌لێ مه‌عنا ڤێ چه‌ندێ ئه‌و نينه‌ كو هه‌ر و هه‌ر كه‌سه‌ك نه‌شێت ب زانينا خۆ بگه‌هته‌ وێ حيكمه‌تێ يا ل به‌ر هنده‌ك كه‌سان يان گه‌له‌كان ڤه‌شارتي ماي.

ئه‌گه‌ر ئه‌م هزرا خۆ د ڕۆژيێ دا بكه‌ين، دێ بينين ئێك ژ وان عيباده‌تانه‌ يێن (موعه‌له‌ل) چونكي حيكمه‌ت ژێ بۆ هه‌ر كه‌سه‌كێ تێ بگه‌هيت يا ئاشكه‌رايه‌، و كارتێكرنا ڤي عيباده‌تي يا ئاشكه‌رايه‌ ل سه‌ر هه‌مي ئاستان، چ ئاستێ (فه‌ردي) بيت، چ يێ (جه‌ماعي)، و ئه‌ڤ كارتێكرنه‌، يان حيكمه‌تا ڤي عيباده‌تي خودێ و پێغه‌مبه‌رێ وي ب خۆ -سلاڤ لێ بن- بۆ مه‌ ئاشكه‌را و ده‌سنيشان كريه‌ و ئێكه‌مين پرسيار مرۆڤ ژ خۆ دكه‌ت، ده‌مێ ده‌ست ب گرتنا ڕۆژيێن ڤێ هه‌يڤێ دكه‌ت ئه‌وه‌: ئه‌رێ بۆچي ئه‌ز يێ ب ڕۆژي بم؟

يان: ئه‌رێ چ فايده‌ ژ ڕۆژييێ دگه‌هته‌ من هه‌تا ئه‌ز ڤێ زه‌حمه‌تێ و وه‌ستيانێ بده‌مه‌ به‌ر خۆ؟ ژبلي كو ئه‌م ده‌مێ ڕۆژيێ دگرين، ئه‌م ئه‌مرێ خودێ بجه دئينين، و عه‌بدينيا خۆ بۆ وي به‌رچاڤ دكه‌ين، هه‌ژماره‌كا مفايان د ڕۆژيێ دا هه‌نه‌، قه‌ناعه‌تێ بۆ مه‌ چێ دكه‌ت كو ئه‌ڤ عيباده‌ته‌ ژ به‌ر هنده‌ك حيكمه‌تێن مه‌زن يێ ل سه‌ر مه‌ هاتيه‌ فه‌رزكرن، و مرۆڤێ ڕۆژيگر ئه‌گه‌ر ڤان مفايان ژ ڕۆژيا خۆ ب ڕه‌نگه‌كێ عه‌مه‌لي نه‌بينت، هينگێ‌ حه‌قێ وي يه‌ ل گه‌ل مرۆڤێن نه‌زان سه‌رێ خۆ بهه‌ژينت و بێژيت: ما چ فايده‌ د ڤان ڕۆژيان دا هه‌يه‌ ئه‌م دگرين؟!

تمامەتی یا بابەتی

چاوا دێ مفايي بۆ خوه‌ ژ ره‌مه‌زانێ وه‌رگرين؟

رمه‌زانێ هنده‌ك تايبه‌تمه‌نديێن خوه‌ هه‌نه‌، چ هه‌يڤێن دي ئه‌و تايبه‌تمه‌ندي نينن، له‌و بهايێ ره‌مه‌زانێ ژي د چاڤێن موسلماني دا وه‌كي بهايێ چ هه‌يڤێن دي نينه‌ و پێشوازيا وي ژي ل ڤێ هه‌يڤێ دڤێت وه‌كي يا چ هه‌يڤێن دي نه‌بيت و ل ڤێرێ مه‌ دڤێت به‌حسێ وان ڕێكا بكه‌ين يێن ئه‌م مفايي پێ بۆ خوه‌ ژ ڤێ هه‌يڤێ دبينين.

1- ئه‌م ب توبێ پێشوازيا ڤێ هه‌يڤێ بكه‌ين:

كه‌س بلا هزر نه‌كه‌ت كو مه‌خسه‌دا من ئه‌وه‌ ده‌مێ دبيته‌ ره‌مه‌زان ئه‌م ب ئه‌زماني بێژين: يا ره‌بي من توبه‌يه‌، يان عيباده‌تێ خوه‌ (وه‌كي نڤێژ و سونه‌تان و خواندنا قورئانێ) زێده‌ بكه‌ين، به‌لێ ئه‌ڤه‌ تشته‌كێ فه‌ره‌ و يێ پێدڤيه‌، به‌لێ مه‌خسه‌دا ب توبێ ل ڤێرێ ئه‌و نينه‌، ئێك ژ شه‌رتێن توبێ “وه‌كي زانا دبێژن” ئه‌وه‌ مرۆڤ ئێكسه‌ر گونه‌هێ بهێليت و بكه‌ته‌ دلێ خوه‌ كو هندي خودێ ژێ بينت ئه‌و ل وێ گونه‌هێ نه‌زڤڕيت. مرۆڤ ئه‌گه‌ر ڤێ گهۆڕينێ د نه‌فسا خوه‌ دا بكه‌ت، خودێ ژي واقعێ‌ وي دێ گهۆڕيت، ((إِنَّ الله لا يغيِّر مَا بِقَوْمٍ حَتَّي يُغَيِّرُوا مَا بِأَنفُسِهِمْ)).

موسيبه‌تا ژ هه‌ميێ مه‌زنتر ئه‌وه‌:

تمامەتی یا بابەتی

مزگینیا خودێ و پێغەمبەری بو ڕۆژیگرا -3- / ماموستا بەشار ياسين

*ڤێرێ كليك بكه‌ بو داونلوودكرنێ.

ڕۆژییا هه‌یڤا ڕه‌مه‌زانێ لسه‌ر كێ فه‌رزه‌؟

ڕۆژیا هه‌یڤا ڕه‌مه‌زانێ فه‌رزه‌ لسه‌ر هه‌ر كه‌سه‌كێ موسلمان یێ بعاقل وبالغ وساخله‌م وخۆجهـ ، وئه‌و ژنكا پاقژ ژ حه‌یز وچلكا.

و مه ‌گوت دڤێت یێ موسلمان بیت، چونكو ڕۆژى عیباده‌ته‌، وعیباده‌تێ كافرى یێ دروست نینه هندى ئه‌و لسه‌ر كوفرا خۆ بیت.‌

وئه‌گه‌ر موسلمان بوو د هه‌یڤا ڕه‌مه‌زانێ دا دڤێت ئه‌و وان ڕۆژیێت ماین بگریت، به‌لێ ئه‌وێت به‌رى هینگێ قه‌زا ناكه‌ت.

و مه ‌گوت دڤێت یێ عاقل وبالغ بیت، چونكو چ عیباده‌ت لسه‌ر مرۆڤێ دین ونه‌بالغ نینن‌، ئه‌و ژى ژبه‌ر گوتنا پێغه‌مبه‌رێ خودێ صلى الله عليه وسلم وه‌ختێ دبێژیت: ((رُفِعَ الْقَلَمُ عَنْ ثَلاَثَةٍ: عَنِ النَّائِمِ حَتَّى يَسْتَيْقِظَ، وَعَنِ الصَّبِيِّ حَتَّى يَحْتَلِمَ، وَعَنِ الْمَجْنُونِ حَتَّى يَعْقِلَ)). ئانكو: قه‌له‌م یێ هاتیه‌ ڕاكرن لسه‌ر سێ ـ كه‌سا ـ لسه‌ر یێ نڤستى حه‌تا ڕادبیت ژ خه‌و، و لسه‌ر بچویكى حه‌تا بالغ بیت، ولسه‌ر یێ دین حه‌تا ب عاقل بكه‌ڤیت.

به‌لێ سوننه‌ته‌ وه‌لیێ بچویكى ڕۆژییا پێ بده‌ته‌ گرتن دا فێرببیت.

وئه‌گه‌ر یێ بچویك بالغ بوو یان یێ دین ب عاقل كه‌ت د هه‌یڤا ڕه‌مه‌زانێ دا دڤێت ئه‌و ڕۆژیێت ماین ئه‌و بۆ خۆ بگرن، به‌لێ ئه‌وێت به‌رى هینگێ قه‌زا ناكه‌ن.

تمامەتی یا بابەتی

ره‌مه‌زان و هێلانا جگارێ

ڕۆژی خودانێ خۆ هند ب هێز دكه‌ت كو خودان ئيراده‌يه‌كا لاواز نه‌بيت هه‌مبه‌ري خۆشی و دلچوون و شه‌هوه‌تێن نه‌فسێ، دێ بينی مرۆڤه‌ك د سالێ هه‌ميێ دا يێ فێري عه‌ده‌ته‌كيه‌ -چ ئه‌و عه‌ده‌ت يێ دورست بيت يان يێ خه‌له‌ت-، و هندي ئه‌و دئێتێ دا وي عه‌ده‌تي بهێليت، يان كێم بكه‌ت، يان بگوهۆڕيت، ئه‌و نه‌شێت، يان بلا بێژين: ئه‌و وه‌سا تێ دگه‌هيت كو ئه‌و نه‌شێت ڤي عه‌ده‌تي بهێليت، بێژێ: ئه‌ڤی عه‌ده‌تی بهێله‌ بۆ ته‌ چێتره‌.. ئه‌و دێ بێژيت: تو من بكوژي ئه‌ز نه‌شێم وي بهێلم!

به‌لێ گـاڤـا ره‌مه‌زان هات و ئه‌و مرۆڤ يێ ب ڕۆژي بوو، دێ بيني ئه‌و ب خۆ ب دلێ خۆ و بێي كه‌سه‌ك وي بكوژيت!

وي عه‌ده‌تي دهێليت، ئه‌رێ ئه‌و چاوا شيا ڤي عه‌ده‌تي بهێليت يێ وي هزر دكر كو چ جاران ئه‌و نه‌شێت بهێليت؟

د ڤێ په‌يڤێ دا مه‌ دڤێت بێژين: ره‌مه‌زان ژ به‌ر وێ به‌ره‌كه‌تا تێدا هه‌ي ئێكا هند ژ مرۆڤي چێ دكه‌ت كو ئه‌و ل جوانترين و پاقژترين و بلندترين(عونصرێن) خۆ بزڤڕيته‌ڤه‌، كو رحه‌، ئه‌و رحا زه‌لال يا مرۆڤي به‌ر ب عه‌سماني ڤه‌ بلند دكه‌ت، و وي ژ بن گڤاشتن و پێبه‌ستا له‌شي و گرانيا وي دئينته‌ ده‌ر، و ڕزگار دكه‌ت، له‌و دێ بيني ب دلێ خۆ، و بێي كه‌سه‌ك كوته‌كيێ لێ بكه‌ت، به‌ر ب تاعه‌تێ خودێ ڤه‌ دچيت، و حه‌ز دكه‌ت هندي ژێ بێت، تاعه‌تي بۆ خودێ زێده‌تر بكه‌ت، و يا غه‌ريب ئه‌وه‌ ئه‌و خـۆشــيـا ڕۆژيگـر د ڤێ خۆدويركرنا ژ گوهدانا پێدڤي و خۆشيێن له‌شي دبينيت، گه‌له‌ك ژ وێ خۆشيێ پتره‌ يا ئه‌و به‌ري هينگي د گوهدانا وان خۆشيان دا دبينيت. به‌لكي ئێك بێژيت: ئاخري ئه‌ڤ خۆگوهۆڕينه‌ يا ب ساناهي نينه‌، و ئه‌و زه‌حمه‌تا خودان پێڤه‌ دبه‌ت ژي يا كێم نينه‌، ئه‌م دبێژين: ڕاسته‌، به‌لێ ئه‌م ئه‌نجامێ پێڤه‌ دئێت ژي ب به‌ر وێ زه‌حمه‌تێ دكه‌ڤت، و كه‌نگي هه‌وه‌ ديتيه‌ دوڕ و مراري ب بهايه‌كێ كێم بێنه‌ كڕين؟!.

تمامەتی یا بابەتی

ئادابێت ڕۆژیگرا / ماموستا ديلمان محمد ميرانى

*ڤێرێ كليك بكه‌ بو داونلوودكرنێ

خێر وقه‌در وقیمه‌تێ هه‌یڤا ڕه‌مه‌زانێ وڕۆژیێن وێ

هه‌یڤا ڕه‌مه‌زانێ هه‌یڤه‌كا مه‌زن و ب قه‌در وقیمه‌ته‌ د ئێسلامێ دا، وئه‌ڤ چه‌نده‌ دیار دبیت دچه‌ند ئایه‌ت وحه‌دیسه‌كادا:

1- هه‌یڤا ڕه‌مه‌زانێ هه‌یڤا هاتنه‌خارا قورئانێ یه‌:

خودێ بلند دبێژیت: {شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ…}. (البقرة: 185). ئانكو: هـه‌یڤا ره‌مه‌زانێ‌ ئه‌وه‌ ئه‌وا خودێ‌ قورئان تێدا‌ ئینایه‌خار.

وئینانه‌خارا وێ د شه‌ڤا خودان قه‌در وپیرۆز دا بوو: وه‌كى خودێ دبێژیت: {إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ} (القدر:1). ئانكو: مه‌ ـ قورئان ـ یا ئینایه‌خار د شه‌ڤا خودان قه‌در دا.

وهه‌روسا خودێ دبێژیت: {إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةٍ مُبَارَكَةٍ …} (الدخان:3). ئانكو: مه‌ ـ قورئان ـ یا ئینایه‌ خارێ د شه‌ڤه‌كا ب بـهـا وپیـرۆز دا، ـ كو دكه‌فته‌ د هه‌یڤا ڕه‌مه‌زانێ‌ دا ـ .

2- د هه‌یڤا ڕه‌مه‌زانێ دا ده‌رگه‌هێن به‌حشتێ تێنه‌ ڤه‌كرن ویێت جه‌هنه‌مێ تێنه‌ گرتن، وشه‌یطان تێدا تێنه‌ گرێدان:

عَنْ أَبِى هُرَيْرَةَ t أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ: ((إِذَا جَاءَ رَمَضَانُ فُتِّحَتْ أَبْوَابُ الْجَنَّةِ وَغُلِّقَتْ أَبْوَابُ النَّارِ وَصُفِّدَتِ الشَّيَاطِينُ)). رواه مسلم.

ئانكو: ژ كیستێ (أبو هریره‌ى) خودێ ژێ ڕازی بیت گوتى: پێغه‌مبه‌رێ خودێ صلى الله عليه وسلم گوت: ئه‌گه‌ر ـ هه‌یڤا ـ ڕه‌مه‌زانێ هات ده‌رگه‌هێت به‌حشتێ دێ ئێنه‌ ڤه‌كرن، وده‌رگه‌هێت جه‌هنه‌مێ دێ ئێنه‌ گرتن، وشه‌یطان دێ ئێنه‌ گرێدان.

تمامەتی یا بابەتی

وانە و خوتبە (هەیڤا ڕەمەزانێ و ڕۆژی)

ملا جليل صادق باخورنيفي

دەستكەفتیێن هەیڤا رەمەزانێ‌ – داونلوود

بجهـ ئینانا ئارمانجێن روژیێ‌ - داونلوود

تمامەتی یا بابەتی

قورئانا پیروز

تِلْكَ آيَاتُ الْكِتَابِ الْمُبِينِ

ئايه‌تا ژماره‌ 2

ژ سوره‌تا القصص

لاپه‌رێ فێس بوكێ

Untitled Document

سەرەدانێت ماڵپەری