غاز لێ چوون
دەمێ ئاشكەرا دبیت كو غاز یا ژ جهەكی دچیت دڤێت تو ڤان كارا بكەی:-
1- ئاگری هلنەكە یان گلوپێن كارەبێ یان هەر ژێدەرەكێ چریسك ژێبچن چونكی دێ بیتە ئەگەرێ ریدانا پەقینێ.
2- ژێدەرێ سەرەكی یێ غازێ بگرە.
3- دەرگەهـ و پەنجەرا ڤەكە دا هەوا بێتە وی جهی و غاز بێتە كێمكرن.
4- ئەو جهێ غاز ژێتچيت بلەز چێكە و ئەو پارچێن خراب بگهورە.
ژینا بەختەوەران
گەلی خیشك و برایێت بها گران: هندی مرۆڤێن دلشادن ئەون یێن دچنە د بەحەشتێدا (دار السلام)، ویێن دل نەخۆش ئەون یێن دچنە دئاگری دا (دار البوار). ژبەر هندێ خۆدایێ پاك بلند پێكڤە گرێدا دلشادی دناڤبەرا دونیایێ و ئاخرەتێ ب باوەریێ و كارێ چاك ڤە وەكی گوتی: قال تعالى: أَعُوذُ بالله مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ (مَنۡ عَمِلَ صَالِحًا مِّن ذَكَرٍ أَوۡ أُنثَى وَهُوَ مُؤۡمِنٌ فَلَنُحۡيِيَنَّهُ حَيَاةً طَيِّبَةً وَلَنَجۡزِيَنَّهُمۡ أَجۡرَهُم بِأَحۡسَنِ مَا كَانُوا۟ يَعۡمَلُونَ) النحل: ٩٧.
((هەچیێ كارەكێ چاك بكەت نێر بت یان مێ بت، و وی باوەری ب خودێ و پێغەمبەرێ وی هەبت، ددنیایێ دا ئەم ب ژینەكا خۆش و تەنا دێ وی زێندی كەین، ئەگەر خۆمالێ وی یێ كێم ژی بت، و ل ئاخرەتێ ئەم دێ خێرا وان ب باشترین ڕەنگ سەرا كارێ وان یێ دنیایێ دەینێ)) {النحل: ٩٧}.
و هەروەسا خودایێ مەزن بەختڕەشی گرێدا دناڤبەرا دونیایێ و ئاخرەتێ ب باوەری نەئینانا ب خۆدایێ مەزن و بێ ئەمریا وی و زێدەگاڤی لسەر توخیبێن وی، وەكی گۆتی: قال تعالى: أَعُوذُ بالله مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ (وَمَنۡ أَعۡرَضَ عَن ذِكۡرِى فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنكًا وَنَحۡشُرُهُ يَوۡمَ الۡقِيَامَةِ أَعۡمَى (124) قَالَ رَبِّ لِمَ حَشَرۡتَنِى أَعۡمَى وَقَدۡ كُنتُ بَصِيرًا (125) قَالَ كَذَٰلِكَ أَتَتۡكَ آيَاتُنَا فَنَسِيتَهَا وَكَذَٰلِكَ الۡيَوۡمَ تُنسَى (126) وَكَذَٰلِكَ نَجۡزِى مَنۡ أَسۡرَفَ وَلَمۡ يُؤۡمِن بِآيَاتِ رَبِّهِ وَلَعَذَابُ الۡآخِرَةِ أَشَدُّ وَأَبۡقَى (127)) طه: ١٢٤ – ١٢٧.
(124) وهەچییێ پشت بدەتە زكرێ من یێ ئەز ل بیـرا وی دئینم د دنیایێ دا ژینەكا ب زەحمەت وبەرتەنگ بۆ وی هەیە، ئـەگـەر خـۆ ل بەر چاڤ وەسا یا دیار بت كو ئەو یێ بەردەست فرەهە ژی، و ل ڕۆژا قیامەتێ ئەم دێ وی كـۆرە ژ دیتنێ ودەلیلان ڕاكەینەڤە. (125) ئەوێ پشت دایە زكرێ خودێ گـۆت: خودایێ من بۆچی تە ئـەز كـۆرە ڕاكـرم، وئـەو ب خـۆ د دنیایێ دا ئەز یێ ب چاڤ بووم. (126) خودێ گـۆتە وی: من تو كـۆرە ڕاكری، چونكی ئایەتێن من یێن ئاشكەرا بۆ تە هاتبوون، وتە پشتا خۆ دابوویێ وباوەری پێ نەئینابوو، ڤێجا كا چاوا د دنیایێ دا تە ئەو هێلابوون وەسا ئەڤرۆ د ئاگری دا تو ژی دێ ئـێـیـە هـێـلان. (127) و ب ڤی ڕەنگی ئەم د دنیایێ دا وی جزا ددەین یێ ب بێ ئەمرییا خودایێ خۆ زێدەگاڤی ل خۆ كری، وباوەری ب ئایەتێن وی نەئینای، وعەزابا ئاخرەتێ ئەوا بۆ وان هاتییە ئامادەكرن یا نەخۆشی دژوارتر وبـەردەوامـتـرە، چـونكی ئـەو ب دویـمـاهی نائێت. {طه: ١٢٤ – ١٢٧}.
الدرر البهية في المسائل الفقهية_محمد بن علي الشوكاني وەرگێڕان بابێ صەدیقی مەلا جلیل صادق باخورنیفی/ پەرتوكا چارێ پەرتوكا زەكاتێ
دەرگەهێ چارێ
درەگەهێ: وان كەسێن زەكاتێ ددەنێ
ئەوژی هەشتن هەر وەكی دئایەتێ دا هاتی (ئانكو: ئایەتا ژمارە (60) ژ سورەتا تەوبە، كو ئەوژی فەقیر ومسكین وفەرمانبەرێت زەكاتێ و یێت باوەرییا وان زەعیف وعەبدێن دڤێن خۆ ئازا بكەن و دەیندار و موجاهد و ڕێڤینگن)، وحەرامە زەكات ل سەر بنەمالا هاشمییا و ئەوێت ژوان تێنە حسێبێ، و – هەروسا حەرامە – ل سەر زەنگینا و یێت ب هێز ئەوێت بشێن كاربكەن (ئانكو: حەرامە زەكاتێ بدەنە ئەڤان جورێن هە).
كورتیا چەق و تایێن باوەریێ – تەحسین ئیبراهیم دوسكی
ریدانێن سووتنێ
ریدانێن سووتنێ چێدبن بێ ئاگەهداری ئەگەر رێكێن ئاشكەراكرنا وێ بسڤكی هاتنەوەرگرتن وبەهراپتریا جارا خودانێن مالێ دنڤستینە – دەربارەى ریدانێن مالا – و ئەگەر لدەسپێكێ سووتن ئاشكەرا بیت یا بسانەهیە كونترول لسەر بێتەكرن برێكێن بەردەست وەكی ئاگركوژێ دەستی یان بكارئینانا ئاڤێ.. هتد.
لڤێرێ ئەم دێ گرنكترین وان كارا دیاركەین ئەوێن دڤێت بێنەكرن دەمێ چێبوونا سووتنەكێ:
لاپهرێ فێس بوكێ
