هندەک کچ یێن هەین حەزا عەشق و ئەڤینیێ و ڕەگەزێ خو یێ هەی ئانکو حەژ کوڕا ناکەن ئەرێ حوکمێ ڤێ چەندێ چیە و چارەسەری چیە؟
بەرسڤ/
ئەف کارە یێ حەڕامە و ڕێگری یا لێ هاتیە کرن د شەریعەتێ پیروزێ ئیسلامێ دا بێگومان کا چەوا فاحیشە دنافبەرا زەڵاماندا رویددەت ب هەمان ڕەنگ دنافبەرا ئافرەتا ژی دا رویددەت، و زانایێن ئیسلامێ دبێژنێ (السحاق) و پێناسە دکەن ب هندێ کو ئافرەت دچیتە دەف ئافرەتێ : ( المفصل في أحكام المرأة : زيدان 5/450 ) .
و سزایێ پاشڤەلێدان (التعزير) یێ بو دانای
( پێک دهێت ژ پاشڤەلێدانا لسەر گونەهەکێ کو ئیسلامێ حەد بو نەدانابیت ، ئەف جورە سزایە ژ لایێ قازی ڤە دهێتە دیارکرن لدویف گونەهـ و زڕوفێ کەسێ ئەنجامدەر ) .
و ئەو کەسێن ڤێ گونەهێ ئەنجام ددەن دیدەڤانی (شەهدەکی) ژێ ناهێتە وەرگرتن چونکی فاسقن : ( الموسوعة الفقهية 24/253 ) .
وابن قدامة ـ رحمه الله ـ دبێژیت:
" ئەگەر دوو ئافرەت جووت بن دگەل ئێکدا ئەو زیناکەر و مەلعونن" ( المغني 10/162 ) .
و هندەک ژ زانایا وەك العزّ بن عبد السلام ـ رحمه الله ـ دبێژن:
دروست نینە بو وان جورە ئافرەتا ئەوێن ئەڤی کاری دکەن سەحکەنە ئافرەتێن باوەردار و دروست نینە بو ئافرەتێن باوەردار خو رویس بکەن لدەف ڤان جورە ئافرەتا چونکی ئەو فاسقن و نەدویرە وەسفا وان بو هندەکێن دی بکەن.
و ئەگەر ئەو کارە ڕویدا دناڤبەرا دوو ئافرەتادا پێدڤیە لسەر وان توبە بکەن و لخوبزڤرن و ڤێ گونەها کرێت بهێلن خو ئەگەر د جهەکی دا کوم ببن و ببیتە ئەگەرێ ڤێ گونەهێ پێدڤیە جارەکا دی کووم نەبن د ئێک جهـ دا دا کو ئەف ڕویدانە نە ڕویدەتەڤە.
و چێدبیت زەواج نەکرن ئەگەرەك بیت بو ڕویدانا ڤان کارێن نە دروست، ئەگەر ڕێکەکا شەرعی بدەست نە کەڤیت دا ئارەزویا خو بجهبینن دێ پەنا بەتەبەر چەندین ڕێکێن نە شەرعی و حەڕام ، ڤێجا پێدڤیە لسەر وان هەردووئافرەتا زەواجێ بکەن ب وی ڕەنگێ شەریعەتی دیارکری.
و ب نسبەت عەشقێ ژی : ئەوژی گونەهە و هندەک جار حەزا جنسی دگەل نینە بەلێ پا گەلەکا ب مەترسیە و هندەك جار سەری دکێشتە پەرستنا عاشقی بو خوشتڤیێ خو ، و وەلێ دهێت هەمی هزر و بیرێن وی دێ لدەف وێ بن، و نەشێت ب ڕوژێ ژێ جودا ببیت و ب شەڤێ دهێتە خەونا وی ، ود ژیت و دمریت دڕێکا وی دا و ڕەنگێ وی دهێتە گهوڕین دەمێ دبینیت و نساخ دبیت دەمێ ژێ دویردبیت ئەڤ جورە پەیوەندییە خرابکەرا نەفسا مروڤیە و پەیوەندیا دگەل خودێ لاواز دکەت ، و وەل عاشقی دکەت ببیتە عەبدێ خوشتڤیێ خو و ئەکید پەرستن بو غەیری خودێ یا دروست نینە و حەڕامە ، چارەسەرییا بنەرەتی بو ڤی دەردێ کوژەک ئەوە مروڤ ب ڕەنگەکێ گشتی ژ خوشتڤیێ خو جودا ببیت ب ڕەنگەکی کو دەنگوباسێن خوشتڤیێ خو نەزانیت و ب تمامی ژێ دویربکەڤیت .
دەستبازی و ئێکوو دو ڕحەت کرن (السحاق) دنافبەرا ئافرەتادا حەرامە و ڕێکەکا نە شەرعی یە کو ئافرەت ب وێ ڕێکێ هەوڵا بجهئینانا ئارەزویێن خو بدەت ئەف کارە بەزاندنا سنورێ خودێ یە، و بێگومان حەرامە ئافرەت خوشیێ ب رەگەزێ وەکی خو ببەت و ئەف عەدەتە ژ وڵاتێن غەیری موسلمانا یێت هاتینە ڤەگوهاستن بو ناف موسلمانا ب ئەگەرێ کەناڵێن ئەسمانی و توڕێن جڤاکی.
و بێگومان ئەف کارێ ئافرەت ئەنجام ددەن دگەل ئێك و دوو کارەکێ کرێت و نەدروستە و نەمانا ڕەوشتی یە و ناگونجیت بو ئافرەتێن باوەردار ڤان جورە کاران ئەنجام بدەن کو بەروڤاژی فترەتێ یە .
بەڵگە لسەر حەرامەتیا ئەڤی کاری :
پێغەمبەرى خودێ ـ صلى الله عليه وسلم دبێژیت : (لا ينظر الرجل إلى عورة الرجل، ولا المرأة إلى عورة المرأة، ولا يفضي الرجل إلى الرجل في الثوب الواحد، ولا تفضي المرأة إلى المرأة في الثوب الواحد) [رواه مسلم وأبو داود وأحمد والترمذي].
ئانکو : بلا زەڵام نە سەحکەتە عەورەتێ زەڵامی و ئافرەت ژی نە سەحکەتە عەورەتێ ئافرەتێ و بلا زەڵام ب جلکەکی بتنێ خو نیشا زەڵامی نەدەت و ئافرەت بجلکەکی بتنێ خو نیشا ئافرەتێ نە دەت .
ئها ئەڤە هشیارکرنەکە ژ دەف پێغەمبەری ـ صلى الله عليه وسلم ـ دا دویر بین ژ نێڕبازی و جووتبونا ئافرەتێ دگەل ئێک (السحاق)، و پا ئەگەر یا دروست نەبیت عەورەتێ خو نیشا ئێکوو دوو بدەن ڤێجا پا یا ئەولاترە کو دروست نەبیت دەستبازیێ و خو دئێك هسین و ئێك و دو رحەت کرن چونکی ئەف کارە هەمی سەری دکێشنە گونەهێن مەزنتر وەکی زینا و دەهمەن پیسیێ.
و یا معلومە کو زینا حەڕامە ب دەقێ قورئان و حەدیسێ وب ئێک دەنگیا زانایێن موسلمان ، وئەف کارە ژی جورەکە ژ زینایێ .
لەوا ژی دروستە جورێ سزایێ وێ بگەهینیتە حەدێ سزایێ زینایێ بو رێگری کرن ژ ڤی کارێ پیس دا کو ببنە سەربور و ئێدی کەس چاف ل وان نەکەن و ببنە جهێ خرابکرنا تاك و کومەڵگەهێ.
زینا و (السِحاق) وەکی ئێك ژ ڤی لای ڤە کو هەردووك حەڕامن و وەرگرتنا لەزەتەکا حەڕامە و ژلایێ حەقیقەتێ و جهیڤە . (الموسوعة الفقهية 24).
و چ جوداهی نینە د نافبەرا زانایا دا کو (سِحاق) حەڕامە.
و ابن حجر ـ ڕەحمەتا خودێ لێبیت ـ ئەف کارە ژ گونەهێن مەزن یێ هژمارتی.
و جارەسەری ژی ئەوە دڤێت ئافرەتێن موسلمان ژ خودێ بترسن و هشیاری ئەنجامێ ڤی کارێ ب مەترسی بن و هەوڵبدەن زەواجێ بکەن و دەهمەنا خو ژ حەڕامیێ بپارێزن و هەروەسا گەلەك عیبادەتی بکەن وەڪ ڕوژی و زکر و دوعا و ئاگەهداری وان ئەگەرا و ئامیرابن یێن دبنە ژەهر دناف موسلمانا دا بێگومان ئەف کارە خوشیەکا دەمیە و ڕەنگە سزایێ وێ سەدان ساڵا یێ بەردوەام بیت دناف ئاگرێ جەهنەمێ دا ئەگەر خودانێ ڤی کاری لسەر بمریت و خودێ بێ ئاگەهـ و غافل نینە ژ کەسێن ڕەق و نەگوهدار بو فەرمانێن وی و ستەمێ ژی لکەسێ ناکەت و دێ توڵا وان خرابی و گونەها ژێ ڤەکەت.
ژێدەر:- سایتێ وەڵامەکان
https://walamakan.com/1713